Finansowanie ochrony zdrowia

Finansowanie ochrony zdrowia

Szpitale są szczególnymi podmiotami, które aby móc realizować swoje podstawowe zadanie – wykonywanie działalności leczniczej, muszą nieustannie myśleć o dalszym rozwoju i poprawie jakości usług medycznych. Oczekiwania pacjentów, aby leczyć się w placówkach o wysokim standardzie oraz zmieniająca się struktura demograficzna sprawiają, że ciągłe inwestowanie jest nie tylko potrzebne, ale również konieczne.

Naprzeciw szpitalom, które szukają finansowania dla swoich inwestycji wychodzi Bank Gospodarstwa Krajowego, który zgodnie z planem rządu będzie działać w ramach Polskiego Funduszu Rozwoju. Misją banku jest wspieranie polskiej gospodarki i poprawianie jakości życia Polaków, a więc mieści się w niej również pomoc dla sektora usług zdrowotnych. Współpraca BGK z sektorem medycznym trwa od lat – początkowo była ona związana z udzielaniem w imieniu Skarbu Państwa finansowania na restrukturyzację zobowiązań samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Restrukturyzacja szpitali miała swoją kontynuację w postaci rządowego programu zwanego „Planem B”. Po jego zakończeniu,

bank postanowił wykorzystać zdobyte kompetencje i doświadczenia, udzielając szpitalom kredytów w imieniu własnym i na własne ryzyko. Ponadto, w związku ze zmianami prawa dotyczącymi finansów publicznych, od 1 stycznia 2015 r., BGK prowadzi również rachunki bankowe wybranych samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Można więc powiedzieć, że BGK jest dla szpitali naturalnym partnerem.

Jak w każdym obszarze, do którego trafia finansowanie bankowe, ważne jest zrozumienie specyfiki funkcjonowania danego sektora, sezonowości świadczenia usług, roli wpływu czynników zewnętrznych, potrzeb klienta a nawet dokumentacji, którą klient prowadzi. BGK oferuje szpitalom duży wybór produktów finansowych – od finansowania działalności bieżącej, aż do finansowania restrukturyzacyjnego czy inwestycyjnego. Przykładem finansowania bieżącego jest kredyt obrotowy przygotowany specjalnie dla podmiotów leczniczych, który pozwala płynnie zarządzać finansami. Korzystając z kredytu obrotowego BGK, szpital może uruchomić środki za pośrednictwem aplikacji internetowej w dowolnym momencie i w takiej wysokości, w jakiej potrzebuje, a na koniec miesiąca ten kredyt spłacić. W przypadku kredytu obrotowego podstawowym zabezpieczeniem dla banku jest cesja kontraktu z NFZ. Kredyt ten jest udzielany do wysokości wpływów miesięcznych z kontraktów, a miesięczne wpływy pozwalają na swobodne wygaszanie kredytu. Taka konstrukcja pozwala czuć się bankowi bezpiecznie, ponieważ kredyt jest cały czas możliwy do spłacenia. Szpital z kolei ma ten komfort, że nie odczuwa dużego obciążenia finansowego, bo tak naprawdę kredyt jest wygaszany z każdym wpływem środków wynikających z realizacji umowy zawartej z NFZ.

Innym rodzajem finansowania są kredyty restrukturyzacyjne, z których korzystają podmioty w trudnej sytuacji finansowej. W przypadku tych placówek bardzo ważne jest trójstronne porozumienie między podmiotem leczniczym, jego właścicielem oraz bankiem. Aby skorzystać z takiego finansowania, podmiot leczniczy musi przygotować program naprawczy, który zostanie zaakceptowany przez właściciela. Wszystkie strony muszą dokładnie rozumieć potrzeby i wymagania każdego z podmiotów oraz ściśle ze sobą współpracować na etapie wdrażania działań restrukturyzacyjnych.

Odrębnym rodzajem finansowania są kredyty inwestycyjne. Tu potrzeby podmiotów leczniczych mogą być różne – jedne będą potrzebować finansowania inwestycyjnego, którego celem będzie rozszerzenie realizowanej przez nie działalności, a inne podmioty będą koncentrować się na inwestycjach niezbędnych do spełnienia wszystkich wymogów formalnych określonych w przepisach prawa. W przypadku kredytów inwestycyjnych zabezpieczenie musi mieć charakter długoterminowy. Tego typu kredyty są zabezpieczone na majątku szpitala, nieruchomościach, bardzo często przyjmowane są poręczenia podmiotów założycielskich – nie jest to jednak warunek konieczny i korzystanie z niego przez bank zależy od indywidualnej sytuacji szpitala. BGK, ze względu na możliwość pozyskania preferencyjnych środków np. z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, ma możliwość udzielania kredytów inwestycyjnych na bardzo długie okresy. Dzięki temu oferta BGK w tym zakresie jest bardzo atrakcyjna na rynku.

BGK ma w swej misji wspieranie rozwoju kraju, ale jak każdy bank podlega regulacjom sektora finansowego. Prawo bankowe stanowi, że jeśli szpital nie spełnia warunków w zakresie zdolności kredytowej, finansowanie może być uruchomione pod warunkiem specjalnego zabezpieczenia. Konieczna jest zatem wspomniana wcześniej ścisła współpraca pomiędzy podmiotem leczniczym, jego właścicielem i bankiem. Dla BGK ważne jest, aby właściciel czuł się odpowiedzialny za szpital i nadzorował jego działalność finansową.

Zapowiadane w najbliższych latach zmiany w ochronie zdrowia – zmiana sposobu finansowania z systemu ubezpieczeniowego na system budżetowy, powstanie tzw. „sieci szpitali” oraz likwidacja obecnego płatnika i brak szczegółów dotyczących budżetu przeznaczonego na ochronę zdrowia w przyszłych latach z pewnością wpłyną na finanse podmiotów leczniczych.

W tej chwili trudno przewidzieć, jakie będą potrzeby finansowe podmiotów leczniczych. Warto jednak podkreślić, że kompetencje i długoletnia współpraca z podmiotami działającymi na rynku ochrony zdrowia pozwala Bankowi Gospodarstwa Krajowego na udzielenie wsparcia finansowego dopasowanego indywidualnie do potrzeb każdego podmiotu leczniczego, bez względu na rodzaj wykonywanej działalności lub formę prawną. Struktura finansowania, oprocentowanie i inne opłaty są różne w zależności od klienta. Bank każdorazowo ocenia zdolność kredytową i ryzyko transakcji danego podmiotu leczniczego. Na tej podstawie przygotowuje ofertę, która spełni oczekiwania wszystkich stron.

Aleksandra CIszek jest ekspertem BGK